EL KALSIN / Aynur Türk

Ekrandaki fotoğrafta Behiye yoktu ama sedef düğmemi ilikleyen iki parmağı hâlâ yakamdaydı. Saat dokuzu on geçiyordu. Gazetenin boşaltılmış toplantı odasında, kendi gençliğimin karşısına konan sandalyeye oturmuştum. Kuruluş yıl dönümü için eski fotoğraflarımızı yeniden çekip tanıtım videoları hazırlıyorlardı. Benimki öğleye kadar bitmeliydi. İpek boynumun dibindeki eli gösterdi.

“Şunu temizleyebiliriz.”

Gözlüğümü taktım. Sevil Erten’in altına ‘düzeltmen’ yazmışlardı. Önce onu değiştirdik. Yayın koordinatörü olalı üç yıl olmuştu. Sandalyenin metali bacaklarımı üşütüyordu. Koridordan poğaça kokusu geliyordu. Birini yersem rujumu yenilemem gerekecekti.

Arkamda Holbein’in Kontes gravürünün büyütülmüş kopyası asılıydı. İpek camı parlamasın diye çerçeveyi eğdi. Açılan köşede duvarın eski rengi göründü. Düzeltmek için uzandım. “Böyle iyi” dedi. Resimde bir iskelet kontesin boynuna zincir takıyor, yanındaki kadın kumaş tutuyordu. Matbaada kapının yanında asılıydı bu resim. İpek çekim lambasını yana aldı. Ekranda yüzüm aydınlandı. Başımın gölgesi, kumaş tutan kadının yüzüne düştü.

Fotoğrafı gazeteye geçerken ben vermiştim. İskitler’deki matbaa da gazete de aynı gruba bağlıydı. Zarftan asıl fotoğrafla kırpılmış baskısı birlikte çıkmıştı. Arşivci ataş lekesini bile silmeden taramıştı. Saçlarım kısaydı. Matbaadaki ilk iş görüşmemden önce kestirmiş, kuaför aynasında yüzümü daha kararlı bulmuştum. Annem paltomun kopuk düğmesini sedef bir düğmeyle değiştirmişti.

“Kadın dediğin eksik görünmeyecek.”

Palto dağıldığında düğmeyi söktüm. Şimdi ceketimdeydi.

İpek başımı sola çevirmemi istedi. Kulağındaki halkalar sallandı. Matbaada Behiye küpelerini çıkarınca iş önlüğünün cebine koyardı. Kasalar yine erkeklere bırakılırdı. Ustabaşı sırtını döner dönmez birini kaldırmış, küpesi yere düşmüştü. Çırak bulunca alkışlamışlardı. Behiye kasayı indirmeden “Kulaklarıma dikkat edin siz” demişti.

“Biraz rahat oturabilir misiniz?”

Omuzlarımı indirdim. Ekrandaki kadın indirmedi. İpek kabloyu söküp taktı, görüntü yetişti. Eski fotoğraftaki parmaklar düğmenin biraz üstüne çıkmış görünüyordu. Kahvem soğumuştu. Ağzımda acı bir tortu kaldı.

Behiye fotoğraf çekilirken solumdan uzanıyordu. Paydostu, perdeler yıkansın diye sökülmüştü. Açık yakamın daha çağdaş durduğunu düşünüyordum. Bluzumdaki mürekkep lekesini örtmek için yakamı kapatmıştı. Herkesin bıraktığı provaları düzelttiğimi anlatınca “İyi, yarın da sana bırakırlar” demişti. Kendisi öğle arasında başkasının sandalyesine oturur, yumurtasının kabuklarını masada bırakırdı. İşini devralmaktan çok masasını temizlemeye içerlerdim.

İpek fotoğrafın arka yüzünün taramasını açtı.

“Soldaki kişi çıkacak. Yüzüm ortalansın.”

Yazımın altında gazetenin eski insan kaynakları kaşesi vardı. Fotoğraf yeni çalışanlar bültenine girecekti. Müdür, görüşmede Behiye’yle hâlâ görüşüp görüşmediğimi sormuştu. Yalnızca aynı yerde çalıştığımızı söylemiştim. Notu evde, mutfak masasında yazdım. Ertesi gün fotoğrafı verirken yüzümün basılı hâlini merak ediyordum.

Kapı açıldı. Nuri, bir yazarın imza gününün iptal olduğunu söyledi. Yerine başka haber koymalarını istedim. Ağzını açıp kapadı. Bir zamanlar söze başlamadan özür dilerdim. Şimdi insanlar konuşurken elimi kaldırıyordum.

“Behiye’nin eli kalmış” dedi. “Düğme de aynı.”

Fincanın sapını tuttum. Nuri eğildi, bir şey söyleyecekti. Alt dudağındaki çatlağa bakıyordum. İpek, Behiye’nin soyadını sordu. Nuri söyledi. Matbaanın cilt bölümünde çalıştığını, güzel türkü okuduğunu da ekledi. Sonra telefonundan sayfa provasını açtı. Başlıktaki yanlış eki gösterdim. “Onu düzeltiver” dedim. Nuri ekrana eğilince fincanı kaldırabildim. Kahveyi yutarken boğazımın hareketi görüntüde büyüdü. İpek kaydı daha başlatmadığını söyledi.

İpek çekim formuna geçti. Kadrajdaki eşyanın numarası, görüntüdeki kişinin adı, kullanım süresi. Form bitmeden görüntüyü teslim edemiyormuş. Çerçevenin arkasındaki numarayı yazınca kayıt açıldı. Demirbaş mevcut. Behiye Aksu yazınca çalışan bulunamadı. Eski çalışanı denedi. Çalışan bulunamadı. Gravürün kaydında yeşil bir işaret vardı. Behiye’nin adının yanında yanıp sönen çizgi. İpek adını silip yeniden yazdı.

“Ziyaretçi?”

“Cilt bölümünde çalışıyordu” dedim.

“Eski birimler görünmüyor” dedi Nuri. “Ziyaretçi gir, açıklamaya yazarsın.”

Kapıyı aralık bırakıp çıktı. Yan odadan iki piyano notası geldi, üçüncüsü uzadı. Yeniden iki nota, aynı uzun bekleyiş. İpek yan odaya seslenip müziği kısmalarını istedi. Kimse duymadı. Çalışan bulunamadı yazısı ekranda duruyordu. Ziyaretçi kutusunu işaretleyip açıklamaya cilt bölümü yazdı. Bu kez form ilerledi.

Matbaanın arka kapısını paydosta içeriden sürgülerdim. Vahit Bey hurda kurşunun eksildiğini söylüyordu. O akşam da arka bölmenin ışığını söndürüp sürgüyü çektim. Ön tarafta provaları toplarken dumanı fark ettik. Behiye “Cemal arkada” dedi. Servisi beklerken orada uyuyakalmış. Arka bölmeye açılan koridoru duman kaplamıştı. Sokağa çıkıp binayı dolandık. Kapının demir kolu elimi yaktı. Behiye atkısını kola doladı. Birlikte asıldık. Yün karardı. Sürgünün yuvası çürümüş ahşap kasadan kopunca kapı açıldı, sıcaklık bizi kaldırıma düşürdü. Cemal’i itfaiyeciler çıkardı.

Ertesi sabah Vahit Bey hastaneye bir tutanak getirdi. Arka kapının yangından önce açık olduğu yazıyordu. Cemal izinsiz gelen bir ziyaretçi olarak gösterilmişti. Cemal hastanede ölmüş, morga gönderilmişti. Annesi hastane koridorunda oğlunun eşyalarını bekliyordu. Akşam oğluna pilav götürürken yangını öğrenmiş, tencereyle hastaneye gelmişti. Behiye su uzatınca tencereyi yere koydu, sonra yeniden kucağına aldı. Kapağa bir pirinç tanesi yapışmıştı. Vahit Bey “Maaş bordrosunda adı yok” deyip kalemi uzattı. Belgeler tamamlanınca yeniden işe başlayabilecekmişiz. Annemin ilacı bitmişti. Kirayı ben ödüyordum. Bunları daha sonra düşündüm. O gün kalemin kapağını nereye koyacağımı bilememiştim.

Behiye ‘ziyaretçi’ kelimesini çizip ‘dizgi çırağı’ yazdı. Kapıyı sürgülediğimi söylemeden imzaladım. Tırnağının altında siyah bir yün parçası vardı. Çıkarmak için toplu iğne istedi, verdim. Savcılığa birlikte gitmeyi istediğinde iş aramam gerektiğini söyledim.

Yeni makineler için yer açılırken onun dolabı da kaldırılmıştı. “Kendisi devam etmek istemiyor” demişti Vahit Bey. Behiye’nin evine cilt işi taşıdım. Sandalyelerde kuruyan kapaklar vardı. Sobaya yaklaştıkça yapıştırıcı kokusu ağırlaşıyordu. İş getirdiğime sevinir diye düşünmüştüm. Kaç tane olduğunu sordu. Paketi yere bırakmadım, temiz bir yer aradım. Elindeki formayı dizine bastırıp iğneyi geçiriyordu. Sobanın yanındaki tabureyi gösterdi. Paketin ipini çözdüm. Kitaplardan birini eline alınca yüzü değişti. “Bunlar konuştuğumuzdan kalın” dedi. “Ücret aynı mı?”

Çantamdan teslim kâğıdını çıkarıp uzattım. Yeniden sordu. Muhasebeyi arayacağımı söyledim. Kitapları sayıp sayının doğru olduğunu gösterdim. Çay tabağını kenara alırken içindeki kurumuş tutkala parmağım değdi. Kapıya kadar benimle gelmedi. Bir daha gitmedim. Gazetede deneme sürem bitince anneme elektrikli soba aldım.

İpek’in telefonu titredi. Geçen ayın parası yatmamış. Yan odadaki sesçi soruyormuş. Kadroya başvurmasını söyledim.

“Başvurdum.”

Başvuru numarasını söyledi. İkinci kez söylediğinde başımı salladım. Dosyası geçen hafta masamdaydı. Mali işlerden gelen yanıtta kadro açılamayacağı, hizmet alımının sürebileceği yazıyordu. İpek kamera için bir pil daha taktı. “Ay sonuna kadar haber çıkar mı” diye sordu. “Çekimi bitirelim, bakarız.”

Kendi sesimi duyunca yüzüne baktım. Pilin kilidini yokluyordu. Biraz önce gülümsediğini sanmıştım.

Kabloyu ayağımla ezmeyeyim diye çekip kameraya döndü. Ekrandaki gravürün camında sırtı belirdi, kumaş tutan kadını örttü. Yakamı açmamı istedi. Sedef düğmeyi çözerken kameraya baktım. “Biraz daha” dedi. İkinci düğmeye uzandım. Eliyle durdurdu, ışığı kastediyormuş. Perdeyi aralayınca camdaki sırtı silindi. Ben açtığım yakayı öyle bıraktım. İpek ekrana baktı.

“Şimdi daha kendiniz gibisiniz.”

Ceketimin öteki yakasını da aynı hizaya getirdim.

Kızım aradı. Hastanede nöbetten çıkmıştı. “Seninle gurur duyuyorum” dedi. Bir şey yiyip yemediğini sordum.

“Kahve içtim.”

Gülüşü uykuluydu. “O yemek sayılmaz” dedim, fincanımı masanın öbür ucuna koydum. Kızımın okul parasını gece provalarıyla ödemiştim. Doğumdan dönen iki kadının saatlerini değiştirmiş, birinin çıkışını durdurmuştum. Videoda bunları anlatmanın övünmek olup olmayacağını sordum. İpek tam böyle şeyler istediklerini söyledi.

Kızım evden de bir görüntü istedi. Sabah çektiğim kahve fotoğrafını yolladım. Fotoğrafı çekmeden önce fincanın yanındaki ilaç kutusunu kaldırmıştım. Annemin muşambasına görüntülü toplantılar başladığında keten örtü sermiştim. Artık yalnız yemek yerken de alttan bir köşesi çıkarsa tabağı kaldırıp örtüyü çekiştiriyordum. Kızım bir kalp gönderdi. Fotoğrafı İpek’e de yolladım. Videoya ekledi.

“Meslek hayatım boyunca değişime açık oldum.”

Metni okudum. İlk kayıtta yutkundum, ikincide erken gülümsedim. Üçüncüde İpek başparmağını kaldırdı. Otuz saniyenin altında ‘Özgür anlatım’ yazıyordu. İki kadını ekleyince süre aşılıyordu. “Meslek hayatım boyunca” bölümünü çıkardık. Bu kez başlamadan kendiliğimden gülümsedim. Kaydı durdurdu. Ekrandaki ağzım kapanmıştı, cümlenin sonu yan odada sürüyordu. Piyanonun üçüncü notasını bekledim. Ardından sesim yeniden başladı. Gözümü ekrandaki ağzımdan ayıramadım. Sesimi oraya da göndermiş olmalıydılar. Kulaklığı masaya bıraktım.

Behiye’nin son mektubunu almaya gittim. Koridor boştu. Pencerelerin ışığı, kaldırılan dolapların döşemede bıraktığı açık izlere vuruyordu. Bir kapıdan kahkaha geldi. Ardından benim sesim. İki oda geçince yalnız müzik duyuluyordu. Kendi odamı açarken elim anahtarda bekledi. Eskiden buraya dört masa sığardı. Pencereye kadar tek bir sandalyeyi çekmeden yürüdüm.

Mektup hastane kâğıdının arkasındaydı. Behiye, Cemal’e ücretinin elden ödendiğini, Cemal’in annesinin bu paraları deftere kaydettiğini anlatıyordu. Benden Cemal’in matbaada çalıştığına tanıklık etmemi istiyordu.

“Oradaydın.”

Çekime gelmeden Behiye’nin ölüm ilanındaki noktalama işaretlerini düzeltmiştim. İlk mektubunu haber masasına bırakmış, birinin okuduğunu görünce geri almıştım. Sonrakini taratıp ‘kişisel’ klasörüne kaydetmiştim. Ortak klasördeki kopyayı silerken ekranda adım görünüyordu. Mektubun katını açtım. Hastane damgası aşınmıştı. Kâğıdı düzeltirken inceldiğini hissettim. Zarfa sokarken son satır ışıkta kaldı. Başparmağımla onu da içeri itip çekim odasına döndüm.

İpek tam fotoğrafı açmıştı. Behiye’nin eteği dizlerinin altında bitiyordu. Çorabı kaymıştı. Çerçevenin sol kenarını dışarı çekti, ikimiz birden sığdık. Ortada prova makinesinin çizik tablası kaldı. Böyle de kullanılabiliyormuş. Son kararı benim vermem yeterliydi.

“Kırpılmış olan daha temiz.”

Zarfın kenarını katlıyordum. İpek elin silinip silinmeyeceğini sordu. Behiye’nin işaret parmağında küçücük bir çukur vardı. Makinede sıkıştırmıştı. Yüzükle kapatmasını önermiştim. “Onu da makineye mi kaptırayım” demişti. “Param cebimde kalsın.” Fotoğrafta çukur görünmüyordu. Ben görüyordum.

“El kalsın.”

İpek tam görüntüyü ayrıca saklayabileceğini söyledi. Acele etmem gerekmiyormuş. Sabah geldiğinden beri ayaktaydı. Poğaça paketini uzattım. Yarısını kâğıda sardı. “Yan odadaki de yememiş” dedi. Ziyaretçi kartı pakete değdi. Telefonunun ekranını gömleğine silip bana uzattı.

“Beni de çeker misiniz? İş yaparken olsun.”

Kendi sayfasına koyacakmış.

Telefonunu aldım. Kamerayı gravürün önüne çekip yanına geçti, omuzlarını dikleştirdi. Kartını düzeltmek için uzandım. Duvardaki camda kolum belirdi, parmaklarım zincirin üzerinde durdu. Kartta taşeron firmanın adı vardı. Gömleğinin içine çevirdim.

“Görünmese daha iyi.”

İpek teşekkür etti. Fotoğrafına bakarak çıktı. Odada yalnız kalınca yayına girecek kaydı açtım. Tam fotoğraf, kullanılmayan görüntülerde duruyordu. Üzerine gelince Behiye’nin yüzü büyüdü. İmleci aşağı indirdim. Zarfı çantama koydum. Yan odada piyano sustu. Yayın onayını verdim. Çekim lambasını söndürünce duvardaki gölgem kayboldu. Yüzüm kayıtta hâlâ aydınlıktı.

Kamera kapanmıştı. İki parmağımı açık düğmemin üzerine koydum. Ekrandaki elin çekilmesini bekledim.

Daha fazla Panzehir Öykü okumak için buraya tıklayınız.

Sayfanın altındaki sosyal medya butonlarını kullanarak yazıyı sevdiklerinizle paylaşabilir, yorumlarınızla bize ulaşabilirsiniz.